ผมมั่นใจเลยว่า หนึ่งในวิธีที่ดีที่สุดที่จะทำให้เครื่องเร็วสุดๆ กลับมาเป็นเหมือนเดิม เหมือนตอนแรกๆ ที่ซือเครื่องมาใหม่ นั่นก็คือ การฟอร์แมตเครื่องลงระบบปฏิบัติการใหม่นั่นเอง ไม่ว่าจะเป็นการใช้แผ่น Recovery Disc ที่มาจากผู้ผลิต หรืออยู่ในฮาร์ดดิสก์ ที่เราต้องมาทำแผ่น DVD เอง หรือจะเก็บไว้ในพาร์ทิชันที่เราได้แบ่งเอาไว้ แต่ต้องระวังการติดตั้งโอเอสใหม่ เพราะไม่ใช่ว่าจะใช้ได้ดีกับทุกเครื่อง ถ้าเป็นเครื่องแลปทอปของ Fujitsu, HP หรือ Toshiba ให้ระวังการติดตั้งใหม่ให้ดี เพราะอาจจะมีพวกโปรแกรมขยะรวมอยู่เต็มไปหมด แต่ที่แน่ๆ แผ่นวินโดวส์แท้เปล่าๆ แบบไม่มีโปรแกรมอะไรเลย เป็นทางเลือกที่ดีที่สุดครับ จากการลองมาแล้วหลายรูปแบบ

PC Decrapifier
ที่นี้หลังจากที่คุณติดตั้งระบบปฏิบัติการใหม่ พร้อมโปรแกรมต่างๆ ไปเรียบร้อยแล้ว แต่เครื่องคอมพ์ก็ยังไม่เร็วเท่าไหร่ อาจจะต้องลองดาวน์โหลดโปรแกรมตัวนี้มาลองแล้วแหละครับ PC Decrapifier เพราะเจ้าโปรแกรมเก่งตัวนี้ จะสแกนเครื่องของเราและหาโปรแกรมที่เราไม่ได้ใช้งานโดยอัตโนมัติ โดยที่เราเพียงแค่ไปที่ Startup แล้วเข้าไปเลือกว่า จะเอาโปรแกรมตัวไหนที่อยู่ในเครื่องออก เพราะโปรแกรมจะลิสต์รายชื่อโปรแกรมไว้ให้ ช่วยให้เราตัดสินใจได้ง่ายขึ้น ซึ่งมีข้อเสียเพียงอย่างเดียวคือ เจ้า PC Decrapifier ตัวนี้จะแยกแยะไม่ได้ว่า โปรแกรมที่เราจะลบออกจากเครื่อง เป็นโปรแกรมที่เราซื้อมา หรือว่าเป็นโปรแกรมทดลองใช้เท่านั้น ต้องแยกแยะกันเอาเองครับ แต่ส่วนใหญ่แล้วโปรแกรมที่เราใช้ ก็จะไม่ถูกเลือกให้ลบออกอยู่แล้ว ดังนั้นโปรแกรม Utility ตัวนี้ ปลอดภัยแน่นอนครับ แม้ว่าจะเป็นผู้ใช้มือใหม่ก็ตาม




แล้วถ้ายังคงมีโปรแกรมขยะเหลืออยู่ละครับ แบบนั้นก็ไม่มีทางเลือกแล้ว คุณต้องไปที่ Control Panel เลือกที่ Programs and Features (ใน Windows Vista) หรือไปที่ Add/Remove Programs (ใน Windows XP) สำหรับโปรแกรมทั่วไป เราจะเห็นโปรแกรมทั้งหมดที่สามารถ Uninstall ได้ รวมทั้งไฟล์ที่เกี่ยวข้อง ยิ่งไปกว่านั้น พวกชุดโปรแกรม Microsoft Office จะอนุญาตให้เราลบบางส่วนที่เราไม่ต้องการ หรือให้ไปลองเข้าไปดู โฟลเดอร์ต่างๆ ใน Start/All Programs เพื่อจะหาตัว Utilities ที่จะใช้ลบโปรแกรมต่างๆ ที่ไม่เห็นโปรแกรมนั้นๆ ใน Control Panel แค่นี้คอมพ์คุณก็เร็วขึ้นไม่มากก็น้อยแน่นอนครับ

ตีกรอบเจ้าพวกตัวช่วยต่างๆ
ซอฟต์แวร์บางตัวพยายามจะเปิดโปรแกรมให้เร็วยิ่งขึ้น ด้วยการโหลดข้อมูลมาเก็บไว้ก่อนที่จะต้องการใช้งานจริงๆ โดยผ่านทาง Start menu หรือทาง Registry ซึ่งบางทีเราก็ไม่ได้ใช้งานมัน แต่เจ้าซอฟต์แวร์เหล่านั้นก็ยังคงรันโปรแกรมอยู่ภายในเครื่อง โดยที่เราไม่รู้ตัว เช่น การเช็กตัวอัพเดตใหม่ๆ หรือสร้าง System-tray ขึ้นมาอยู่ที่มุมขวา ซึ่งเป็นโปรแกรมตัวเล็กๆ ที่จะอนุญาตให้เราเข้าไปใช้คำสั่งในที่อื่นได้ แต่ความจริงแล้ว เราคงไม่ได้ใช้บ่อยๆ หรอกครับ แถมยังทำให้การเปิดเครื่องแต่ละครั้งช้าลงไปอีก รวมทั้งความประสิทธิภาพการทำงานโดยรวมของเครื่อง ก็จะช้าลงไปด้วย




ซึ่งหากคุณต้องการจะเอาโปรแกรมตัวช่วยเหล่านี้ออกไปจากเครื่อง คุณก็ต้องเข้าไปใน  Windows System Configuration Utility (msconfig.exe) ครับ ซึ่งทำให้เราสามารถปิดการใช้บางตัวใน Startup รวมถึงคำสั่งภายในได้ แล้วที่ดียิ่งขึ้นก็คือ เราสามารถกลับมาเปิดใช้งาน ในยามที่เราเผลอปิดผิดไป ในภายหลังได้เช่นกัน แต่เดี๋ยวก่อน เพราะก่อนที่คุณจะลบคำสั่งบางตัวจริง ให้เข้าไปหาข้อมูลของตัวที่เราไม่รู้จักผ่านหน้าเว็บบราวเซอร์ดู เพื่อค้นหาว่าหากคุณปิดโปรแกรมเหล่านั้นไปแล้ว จะไม่มีผลกระทบอะไรกับเครื่องคอมพ์ของเรา ซึ่งคุณสามารถเข้าไปอ่านข้อมูลต่างๆ ได้ที่ www.bleepingcomputer.com  หรือ www.file.net เพราะเป็นเว็บเพจที่ดี ที่เราจะเข้าไปหาข้อมูลแบบเป็นกลางที่สุด

แล้วเมื่อเราได้ข้อมูลมาดีแล้ว หรือรู้จักที่ที่เราจะหาข้อมูลของตัวที่เราต้องการจะลบ ให้พิมพ์ msconfig ใน Start menu (Start Search) ของ Vista หรือพิมพ์ที่ Run ใน XP แล้วกด Enter ให้เลือกแท็ป Startup ซึ่งก็จะมีรายการขึ้นมาอยู่พอประมาณ (ไม่ต้องตกใจ) ถึงแม้ว่าเราจะไม่ได้บอกถึงทุกรายการที่คุณอาจต้องการจะลบ แต่พวกตัว Automatic Update หรือ พวกตัว Audio Trays เหล่านี้เป็นตัวที่น่าจะเริ่มต้นลบได้ก่อนเลยครับ




เสร็จแล้วก็ให้เข้าไปเลือกที่แท็ป Services ซึ่งโปรแกรมเหล่านี้เป็นคำสั่งที่รันอยู่ภายใน โดยที่เราไม่ได้สั่งเป็นส่วนใหญ่ ให้ติ๊กที่กล่องที่เขียนว่า Hide Microsoft Services แล้วดูซิว่ายังคงเหลืออะไรอยู่ เราอาจจะพบคำสั่งบางตัวที่เราไม่ได้ใช้ประโยชน์เลย หรืออาจจะพบคำสั่ง Update บางตัวที่เราอยากจะยกเลิกก็ได้เช่นกัน แล้วถ้าอยากได้ข้อมูลเพิ่มเติมอีกละก็ ให้คลิ้กขวาที่ My Computer (สำหรับ Vista จะอยู่ที่ Computer) เลือก Manage แล้วเลือกให้โชว์ข้อมูลที่มากขึ้นของ Services and Applications จากนั้น Services แล้วให้เข้าไปดูคำสั่งที่เราสงสัยอยู่

เมื่อเสร็จแล้วก็ปิดการใช้เจ้าตัว System Configuration Utility นี้ วินโดวส์จะถามเราให้เรารีสตาร์ทเครื่องใหม่ ถ้าเราไม่เลือกรีสตาร์ทเครื่องทันที การเปลี่ยนแปลงนี้จะปรากฏผลในครั้งต่อไปที่เราเปิดเครื่อง เว้นเสียแต่ว่า คุณไปปิดโปรแกรมที่วินโดวส์จำเป็นต้องใช้ ก็จะทำให้รันระบบปฏิบัติการไม่ขึ้น ซึ่งจริงๆ แล้วก็ไม่เกิดปัญหาขึ้นบ่อยหรอก แต่ถ้ามีขึ้นจริงๆ จะเป็นเพราะเราเผลอปิดคำสั่งบางตัวไป ทำให้มีผลกวนต่อระบบปฏิบัติการวินโดวส์ แล้วถ้าเป็นอย่างนั้น ให้รีสตาร์เครื่องใหม่ แล้วกด F8 แล้วรอจนข้อมูลต่างๆ ของ BIOS หายไป แล้วให้เข้าไปยัง Safe Mode แล้วใช้ Msconfig Utility ตัวเดิมนี้แหละ ไปเปิดคำสั่งที่เราเผลอไปปิดไปนะครับ เท่านี้ก็เรียบร้อยครับ คอมพ์คุณก็จะบู๊ตเครื่องเร็วขึ้นแน่นอน